{"id":2253,"date":"2024-07-10T10:05:50","date_gmt":"2024-07-10T07:05:50","guid":{"rendered":"http:\/\/genart.bhsc.com.tr\/?p=2253"},"modified":"2024-07-15T18:30:39","modified_gmt":"2024-07-15T15:30:39","slug":"insan-ureme-hizinin-kadim-sinirlayicilari-konuya-karsi-tarafdan-bakis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/genart.com.tr\/en\/insan-ureme-hizinin-kadim-sinirlayicilari-konuya-karsi-tarafdan-bakis\/","title":{"rendered":"Ancient Limiters of the Human Reproductive Rate (View from the Other Side)"},"content":{"rendered":"<section id=\"bt_section69f7574f78b11\"  class=\"boldSection gutter\" ><div class=\"port\"><div class=\"boldCell\"><div class=\"boldCellInner\"><div class=\"boldRow\" ><div class=\"boldRowInner\"><div class=\"rowItem col-md-12 col-ms-12  btTextLeft\"  ><div class=\"rowItemContent\" ><div class=\"btClear btSeparator topSemiSpaced bottomSemiSpaced noBorder\" ><hr><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"boldRow\" ><div class=\"boldRowInner\"><div class=\"rowItem col-md-12 col-ms-12  btTextLeft\"  ><div class=\"rowItemContent\" ><div class=\"btText\" ><\/p>\n<h6 style=\"text-align: left;\">\u00a0 \u00a0 \u00a0\u0130nsano\u011flunun programlanm\u0131\u015f \u00fcreme d\u00fczene\u011fi, tabiattaki pek \u00e7ok canl\u0131dan daha karma\u015f\u0131k olmas\u0131na ra\u011fmen son derece\u00a0 h\u0131zl\u0131 \u00e7o\u011falmaya y\u00f6nelik evrilmi\u015ftir. Baz\u0131 memeliler y\u0131lda sadece 2 defa gebe kalabilme s\u00fcrecine girebilirken (yani y\u0131lda\u00a0 bir veya iki defa ov\u00fclasyon ve adet d\u00f6ng\u00fcs\u00fc ya\u015farken) biz insanlar y\u0131l\u0131n 12 ay\u0131 adet g\u00f6rmeye, her ay yumurtlamaya ve dolay\u0131s\u0131yla her an \u00fcremeye haz\u0131r bir sistemi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmaya devam ediyoruz.<\/h6>\n<h6 style=\"text-align: left;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00dcremeye bu denli istekli bir canl\u0131 t\u00fcr\u00fc oldu\u011fumuz i\u00e7in \u00f6zellikle kad\u0131nlarda \u00fcreme \u00e7a\u011f\u0131 i\u00e7inde diyelimki 15-45 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda kabul edelim, tam 360 defa ov\u00fclasyon, yumurtlama ve adet g\u00f6rme s\u00f6z konusu oluyor. Erkeklerde ise durum dahada ha\u015fin ilerliyor, sperm \u00fcretimi 7\/24 devam ediyor ve genelde bir ya\u015f s\u0131n\u0131rlamas\u0131 yok. Son \u00e7al\u0131\u015fmalara g\u00f6re ya\u015flanmam\u0131zdan sorumlu olan h\u00fccresel telomeraz aktivitesi azalmas\u0131, sadece sperm \u00fcreteme hatt\u0131 h\u00fccrelerde reverse transkritptaz vb. enzimler ile ilgili mekanizmalar sayesinde kendini koruyabiliyor. Bunun anlam\u0131 \u015fu; erkek ki\u015fi ya\u015flansa\u00a0 dahi sperm \u00fcretimi ya\u015flanmas\u0131n, tam gaz devam etsin. Belki de \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn ya da daha yumu\u015fak bir s\u00f6yleyi\u015f ile; ya\u015flanmazl\u0131\u011f\u0131n s\u0131rr\u0131 bu h\u00fccrelerde gizlidir.<\/h6>\n<h6 style=\"text-align: left;\">\u00a0\u00a0\u00a0 Bu kadar h\u0131zl\u0131 ve aktif \u00e7al\u0131\u015fan kad\u0131n \u00fcreme sisteminin di\u011fer canl\u0131lara g\u00f6re daha s\u0131k ve erken ar\u0131za verme ihtimali d\u00fcz mant\u0131kla ilk akl\u0131ma gelen \u015fey olur hep&#8230; Di\u011fer yandan \u00e7ok s\u0131k bebek do\u011furmak antik insan i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir sorun olu\u015fturmu\u015ftur. Hen\u00fcz do\u011fum kontrol\u00fc bilinmeyen zamanlarda, kontrols\u00fcz gebelikler insan geli\u015fimini evrimle\u015fmesini\u00a0 b\u00fcy\u00fck amaca hizmetten uzakla\u015ft\u0131rabilirdi. B\u00fcy\u00fck ama\u00e7 neydi? B\u00fcy\u00fck ama\u00e7; insan denen memelinin daha zeki, daha g\u00fc\u00e7l\u00fc, daha uzun ya\u015fayan ve \u00e7evresine tam uyum sa\u011flayan tek \u00f6nc\u00fc hakimiyeti sa\u011flamas\u0131yd\u0131.<\/h6>\n<h6 style=\"text-align: left;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 B\u00fcy\u00fck ama\u00e7 i\u00e7in insan \u00fcremesine s\u0131n\u0131rlamalar gelmesi gerekti\u011fi barizdi. Do\u011fan\u0131n kendi do\u011fum kontrol y\u00f6ntemlerini uygulamaya ba\u015flamas\u0131 laz\u0131md\u0131. Bunun i\u00e7in kadim h\u0131z s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131lar\u0131 geli\u015fti. Fark\u0131nda olmadan insanlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 daha seyrek yumurtlamaya ba\u015flad\u0131, baz\u0131lar\u0131 adet g\u00f6rmeden aylar\u0131 atlad\u0131. \u0130\u015fte denge b\u00f6yle sa\u011flanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Peki bahsetti\u011fim bu do\u011fal s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131lar neler olabilir? Bence en \u00f6nemlisi, polikistik over sendromu, k\u0131saca PKOS diyoruz buna. Di\u011fer sebelere \u015fimdilik girmeyece\u011fim ( Akraba evlili\u011fi gibi gen havuzu problemleri vb). PKOS\u00a0 art\u0131k bir hastal\u0131k olarak da kabul edilmiyor zaten; g\u00fcn\u00fcm\u00fczde sadece bir ki\u015fisel \u00f6zellik olarak tan\u0131mlan\u0131yor. PKOS\u2018lu kad\u0131nlarda her ay yumurtlama olmuyor. Y\u0131l\u0131n bir\u00e7ok ay\u0131 gebelik olmuyor. Kilo\u00a0 alma, t\u00fcylenme, sivilcelenme gibi \u015fikayetler de oluyor. \u015eimdiki zamanlarda biz bu do\u011fal h\u0131z s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 d\u00fczeltmekte olduk\u00e7a zorlan\u0131yoruz, bazen hi\u00e7 d\u00fczeltemiyoruz.<\/h6>\n<h6 style=\"text-align: left;\">\u00a0\u00a0 Bir t\u00fcpbebek doktoru olarak; asl\u0131nda do\u011fal olarak gebe kalamayacak \u00e7iftlerin, IVF y\u00f6ntemiyle bebek sahibi olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce akl\u0131mdan acaba tabiata ayk\u0131r\u0131 bir i\u015f mi yap\u0131yoruz diye sorular ge\u00e7miyor de\u011fil&#8230; Ama \u015funun fark\u0131nday\u0131m ki, temel\u00a0 i\u00e7g\u00fcd\u00fclerimiz anne baba olmak. Evlat sahibi olmak d\u00fcnyan\u0131n en g\u00fczel deneyimi. Bu mutlulu\u011fu herkesin ya\u015famas\u0131n\u0131 istiyoruz. T\u00fcp bebek yaparken fiziksel olarak en sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u00f6r\u00fcnen embriyoyu se\u00e7iyor, genetik testleri ile (PGT) gen hastal\u0131\u011f\u0131 olmayan embriyolar\u0131 se\u00e7iyoruz. Biz de t\u00fcp bebek hekimleri olarak her yeni gebelik haberinde anlat\u0131lamaz duygular i\u00e7ine giriyoruz ve ailenin mutlulu\u011funu payla\u015f\u0131yoruz. B\u00fcy\u00fck ama\u00e7 hep ayn\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc yeni nesiller olu\u015fturmak.<\/h6>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>OP. DR. SERTA\u00c7 \u015eEN<\/strong><br \/>\n<strong>Gynecology and Obstetrics Specialist<\/strong><\/p>\n<p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":1929,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[34,38],"tags":[],"class_list":["post-2253","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genart","category-sertac-sen-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/genart.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2253","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/genart.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/genart.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/genart.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/genart.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2253"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/genart.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2253\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2324,"href":"https:\/\/genart.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2253\/revisions\/2324"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/genart.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1929"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/genart.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2253"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/genart.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2253"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/genart.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2253"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}